OY-SAN ÜRETİR, TANSU SATAR
Türk Oyuncak Sanayiinde Bir Başarı Denklemi
Türk sanayi tarihinin 1980’li yılları, yerli üretimin hem en heyecanlı hem de en disiplinli dönemlerinden biriydi. Bu dönemin çocuk ruhuna dokunan en büyük aktörlerinden biri olan Oy-San, sadece plastik bir kalıptan ibaret değildi; arkasında iki ailenin (Saygılı ve Tansu aileleri) imza attığı muazzam bir iş bölümü ve stratejik ortaklık yatıyordu.
İki Firma, Tek Vizyon: İmalatın Mutfağı ve Ticaretin Vitrini
Belgelerin tozlu sayfaları arasında kaybolduğumuzda, karşımıza hukuken ayrı ama kalben ve stratejik olarak tek bir gövde çıkıyor. Oy-San, Eyüp’ün o zanaat kokan havasında, plastik enjeksiyon makinelerinin başında Mehmet Saygılı’nın kaptanlığında üretimin “mutfağı” olarak konumlanmıştı. Mekanik oyuncakların, o tıkır tıkır işleyen dişlilerin ve sağlam plastik gövdelerin doğum yeri burasıydı.
Ancak bir oyuncağın fabrikadan çıkması yetmezdi; onun Türkiye’nin en ücra kasabasındaki bir çocuğun eline ulaşması gerekirdi. İşte burada devreye Tansu İç ve Dış Ticaret giriyordu. Talat Yücel Tansu’nun liderliğindeki bu yapı, Sirkeci ve Doğubank civarındaki ticari dehasıyla markanın “vitrini” ve “dağıtım gücü”ydü.
Sloganın Ötesi: Bir Güven Akdi
Dönemin dillerden düşmeyen “Oy-San Üretir, Tansu Satar” sloganı, aslında bir pazarlama cümlesinden çok daha fazlasıydı. Bu, yerli sanayicinin uzmanlaşmaya verdiği önemin bir ilanıydı: “Biz üretmeyi biliyoruz, biz de satmayı!” 1985 tarihli tescil kayıtlarında gördüğümüz üzere, her iki firmanın yönetim kurulunda da her iki ailenin isimlerinin bulunması (Saygılı ve Tansu aileleri), bu ortaklığın ne kadar köklü ve sarsılmaz olduğunun hukuki kanıtıdır. Biri üretimin borç yükünü ve işçiliğini sırtlanırken, diğeri ticaretin riskini ve pazarlamanın dinamizmini üstlenmişti.
90’lar ve Dönüşüm: Oyuncaktan Sanayiye
1990’ların sert esen ithalat rüzgarları ve değişen piyasa koşulları, bu iki devi de bir kabuk değişimine zorladı. Belgelerdeki 1987 yılındaki “oyuncaklı gıda” denemeleri ve 2000’li yıllardaki “dış ticaret ve plastik sanayii” odaklı yeni ünvanlar, aslında bir pes ediş değil, müthiş bir adaptasyon hikayesidir. Üretim bandından oyuncak trenler ve arabalar inmiş olabilir; ancak o makinelerin başında kazanılan plastik işleme tecrübesi ve pazarlama dehası, firmaları modern sanayinin başka alanlarında ayakta tutmaya devam etmiştir.

ÇETİN ÖZBEY